Podłogi dębowe. Skąd wzięła się ich niezwykła popularność?
Dąb, trwałe i dostojne drzewo
Piękne i tajemnicze drzewo od tysięcy lat przyciąga uwagę człowieka. Ze względu na swoją niezwykłą trwałość, twardość, jak też naturalny urok, od dawna było cenionym materiałem budowlanym, tworzy się też z niego uznane i odporne podłogi dębowe. Dąb (Quercus) jest rodzajem, który obejmuje około 450 gatunków drzew oraz krzewów należących do rodziny bukowatych (Fagaceae). Występują one głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej, a największa różnorodność gatunków znajduje się w Ameryce Północnej oraz w Azji Wschodniej.
W Polsce pospolite są przede wszystkim dwa gatunki tego szlachetnego drzewa, czyli dąb szypułkowy (Quercus robur) oraz nieco rzadszy dąb bezszypułkowy (Quercus petraea). Najłatwiejsza metoda odróżnienia jednego drzewa od drugiego wiąże się z posiadaną długością szypułek żołędzi. Już nazwa wskazuje, że u dębu bezszypułkowego bywają czasami króciutkie, ale najczęściej wcale nie występują, czyli mamy do czynienia z żołędziami siedzącymi. Ponadto liście dębu szypułkowego są prawie bezogonkowe, a bezszypułkowego posiadają ogonki.
Dęby słyną z długowieczności. Niektóre mogą rosnąć nawet 1000 lat, stając się symbolem siły, wytrwałości i mądrości. W Polsce znajdziemy wiele dębów-pomników przyrody, liczących sobie setki lat.
Jednym z najstarszych polskich dębów szypułkowych jest „Dąb Chrobry”, który znajduje się w Borach Dolnośląskich, w okolicy rezerwatu przyrody Buczyna Szprotawska. Posiada obwód pnia o rozmiarze 10,04 m i wysokość 26 m. Niestety, w roku 2021 to piękne drzewo uznano za martwe, ze względu na to, że drugi rok z rzędu nie wypuściło liści. Jednak dębowe pomniki przyrody mogą podziwiać nawet mieszkańcy niektórych miast, nie specjalnie je opuszczając. Przykładem jest Warszawa, gdzie na Ursynowie znajduje się szypułkowy „Dąb Mieszko I”, a w Warszawie-Wawer „Dwojak” oraz „Wielki Wojtek”.
Dąb o nazwie „Cztery Dęby” to prawdopodobnie najgrubszy, jak też jeden z najwyższych polskich dębów bezszypułkowych. Rośnie w pobliżu dwóch miejscowości, Podlas oraz Leopoldów w gminie Rawa Mazowiecka, w głębi tamtejszego lasu. Dąb osiągnął wysokość 31.5 m, zaś obwód jego poczwórnego pnia wynosi ponad 6.3 m.
W Polsce dęby spotykamy w lasach, parkach oraz na innych terenach zielonych. Stanowią niezwykle istotny element ekosystemu, dając schronienie różnorodnym gatunkom zwierząt, a nawet roślin. Polskie dęby, a zwłaszcza ich stare osobniki, rosnące w specyficznym miejscu, takim jak rozdroże czy leśna polana, były obdarzane tajemniczą, magiczną mocą. Nawet jeszcze w XIX wieku antropolodzy byli świadkami zdarzeń, że mieszkańcy ubogich wsi oddawali cześć tym świętym drzewom. Dąb to prawdziwy król pośród drzewostanu, który zasłużył sobie na pełen szacunek. Co istotne, parkiety dębowe znajdujące się w sklepie internetowym Lares.pl pochodzą z drzewostanów Europy Zachodniej, w dostępnych u nas podłogach nie wykorzystano rodzimych drzew, dlatego możemy się cieszyć tymi nadal rosnącymi, kiedy przebywamy gdzieś w lesie, czy parku.
Dęby to mocne i potężne drzewa, które mogą osiągać wysokość nawet 40 metrów, a ich pnie dorastają do znacznych rozmiarów. Owocem dębu jest żołądź, stanowiący ważny składnik pokarmu dla wielu zwierząt, uwielbiają je chociażby sójki o niebieskich piórkach, stąd ich nazwa sójka żołędziówka. Historyk rzymski, Pliniusz Starszy zapisał potomnym, że dębowe żołędzie były ludzkim pokarmem starszym niż pszenica. Faktycznie, żołędzie stanowią bogate źródło skrobi i tłuszczu. Korona drzewa jest rozłożysta, a liście klapowane, bo posiadają charakterystyczne klapy na brzegach. Kwiaty są niepozorne, zebrane w kotki męskie i żeńskie. Z desek tych wspaniałych drzew wykonuje się piękne parkiety dębowe, które słyną ze swoich licznych zalet.
Od wieków w europejskim stolarstwie powstają dębowe podłogi. Jednak drzewo ma również inne zastosowanie. Kora dębu zawiera garbniki, wykorzystywane w garbarstwie, ma też właściwości medyczne. Bywa składnikiem licznych mieszanek ziołowych, a wyciąg z kory w postaci odwaru używano do spożywania podczas biegunki. Zewnętrznie stosowano go przy odmrożeniach oraz oparzeniach. Specyfiki powstałe z liści i gałązek dębu sprawdzały się nie tylko w nieżytach żołądka i jelit, ale też w wypadku krwawienia w przewodzie pokarmowym, czy przy zapaleniu nerek oraz przy niebezpiecznym dla zdrowia zatruciu.
Dąb, za sprawą swojej trwałości, twardości i długowieczności, od wieków odgrywał ogromną rolę w kulturze, jako istotny symbol mocy, mądrości i nieśmiertelności. W starożytnym Rzymie dąb poświęcony był Jowiszowi, bóstwu gromów, najważniejszemu władcy innych bogów.
Historia podłogi dębowej
Od dawna dąb uznawany był za najszlachetniejszy gatunek drewna. Podłogi dębowe to klasyczny i ponadczasowy element wystroju wnętrz, którego historia sięga wielu wieków wstecz. Jednak nie jest to najstarszy typ parkietu. W starożytnej Grecji i Rzymie kamień, beton lub ceramikę wykorzystywano przede wszystkim do wykładania podłóg w domach, willach, pałacach czy w świątyniach.
W średniowieczu popularność podłóg drewnianych powoli rozprzestrzeniła się na terenie Europy, jednak były one symbolem bogactwa i statusu właściciela, bo w większości ówczesnych obiektów budowlanych dominowało gliniane lub słomiane klepisko. W kościołach, klasztorach, ale też na zamkach używano drewnianych desek, które zdobiono dywanami, czy rzeźbionymi matami. Niezwykłe ornamenty i wzory można było dostrzec na drewnianych parkietach w zamkach. Popularna była też nadal kamienna, zimna podłoga. Na takie rozwiązanie mogły sobie wtedy pozwolić jednak tylko najbogatsze osoby, arystokracja i hierarchowie Kościoła.
Barok uznaje się za moment dostrzeżenia wielu zalet i wyraźnego spopularyzowania drewnianych podłóg. Z biegiem czasu metody obróbki i wykończania rozwiązania, jakim jest podłoga dębowa ewoluowały. Wprowadzono nowe techniki, takie jak szczotkowanie, heblowanie i olejowanie, które wydobywały naturalne piękno drewna i nadawały mu różnorodne wykończenia.
Podłogi drewniane były od wieków bardzo popularne w Warszawie, bo deska dębowa stała się niezwykle szanowaną przez mieszczan w całej Europie. Zamek Królewski w Warszawie posiada przepiękne elementy dębowych podłóg w wielu komnatach, przy tym w Sali Tronowej, czy w Sieni Wielkiej. W trakcie odbudowy warszawskiego Zamku, podczas rekonstrukcji tamtejszych posadzek zastosowano aż siedem gatunków drewna, czyli mahoń, drewno różane, palisander, jawor, jesion, a także dąb klasyczny i dąb czarny. We wnętrzach warszawskiego pałacu Króla Jana III w Wilanowie na parterze dominują ozdobne, kamienne posadzki. Jednak na piętrze spotkamy piękne, drewniane powierzchnie, określane mianem parkietażu, ponieważ polegają one na pokryciu płaszczyzny drewnianymi wielokątami przylegającymi, jak też na siebie nie zachodzącymi. Z kolei oddalony od Warszawy nieco ponad 50 kilometrów dworek Chopinów w Żelazowej Woli dysponuje zachowanym oryginalnym układem dębowej podłogi z XIX wieku.
Właśnie w XIX wieku wynalezienie piły parowej zrewolucjonizowało produkcję i tak spopularyzowała się dębowa deska podłogowa, czyniąc się bardziej dostępną dla szerszego grona odbiorców. Na początku XX wieku pojawiły się parkiety z linoleum i gumolitu, potem płytki winylowe oraz wykładziny dywanowe, czy panele podłogowe. Jednak pod koniec ubiegłego stulecia podłogi dębowe odzyskały swoją popularność, gdyż były synonimem trwałości, elegancji i ciepła. Stosowano je zarówno w domach prywatnych, jak i w budynkach użyteczności publicznej, takich jak szkoły, biura i hotele.
W XXI wieku jako podłogi upowszechniły się płytki gresowe, płytki kamienne, epoksydowe żywice oraz korek. Jednak do dziś parkiety dębowe pozostają jednym z najpopularniejszych wyborów wśród osób ceniących klasyczne i stylowe wnętrza oraz wśród tych, którzy potrafią łączyć nowoczesność z tradycyjnymi elementami wykończenia wnętrz. Każdy, kto zna dębową podłogę wie, że stąpanie po niej jest prawdziwym komfortem dla stóp oraz kręgosłupa. Jest to przyjemne i zdrowe.
Zalety podłogi dębowej
Dlaczego dębowa podłoga jest popularnym rozwiązaniem? Z wielu powodów. Ułożona w jadalni lub kuchni jest wytrzymała, odporna na zarysowania i plamy, jak też łatwa do czyszczenia, co czyni ją idealną do pomieszczeń o dużym natężeniu ruchu. Promuje spokojny sen dzięki swoim niezwykłym właściwościom regulującym wilgotność. Jest antystatyczna, co oznacza, że nie przyciąga drobinek kurzu.
Oprócz zastosowań mieszkalnych, podłogi dębowe są również popularne w pomieszczeniach komercyjnych, takich jak sklepy, restauracje, czy biura. Ich klasyczny wygląd i trwałość sprawiają, że są doskonałym wyborem dla miejsc, gdzie podłogi są silnie eksploatowane. Często układa się je w parkiet klasyczny lub nowoczesny, w jodełkę klasyczną, francuską lub węgierską, w jaskółczy ogon lub używa się rozwiązania deski podłogowej. Popularnym wzorem podłogowym jest na pewno chevron, polega na układaniu desek pod kątem 45 stopni, które formują wtedy charakterystyczny wzór w kształcie litery „V”.
Dębowe drewno jest stosunkowo łatwe w obróbce. Doświadczony fachowiec na pewno poradzi sobie z odpowiednim ułożeniem dębowej podłogi, szczególnie jeśli pochodzi ona od tak renomowanych producentów, jak Bauwerk czy Kährs, których ofertę polecamy Twojej uwadze. Z łatwością również się czyści i konserwuje dębowe parkiety.
Podłogi dębowe mają sporo zalet. Przede wszystkim są niezwykle trwałe i spokojnie mogą wytrzymać dziesiątki lat użytkowania bez uszkodzeń, oczywiście przy odpowiedniej pielęgnacji. Można je też wielokrotnie cyklinować oraz poddawać renowacji. Istotna jest też ich twardość. Przypomnijmy, że dąb jest jednym z twardszych gatunków drewna, co czyni go odpornym na przypadkowe zarysowania i nieszczęśliwe wgniecenia. Współczynnik twardości według skali Brinella na poziomie 3,7 udowadnia, że dębowa deska podłogowa jest odporna na uszkodzenia. W związku z tym znajdują zastosowanie w miejscach, które są narażone na intensywną eksploatację powierzchni. Co ciekawe, pierwszą metodą służącą określaniu twardości drewna była metoda Bugsena, polegająca na tym, że wbijano w drewno igłę na głębokość 2 mm. Jeśli nie udawało się zagłębić igły, znaczyło to, że tym twardszy był materiał. Nie było to jednak zbyt wiarygodne, bo siła nacisku była różnie odczuwana przez obsługujące osoby, poza tym wyniki wiązały się z tym, na jaki fragment drewna się akurat trafiło. Powróćmy jednak do podłóg.
Dąb znajduje też szerokie zastosowanie w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym, bo deski dębowe są odporne na wahania wilgotności, wszelkie wypaczenie, jak też na zmiany temperatury. Jest również wskazanym gatunkiem drewna dla osób cierpiących na alergię, w odróżnieniu od gatunków egzotycznych dąb nie wydziela olejków eterycznych, a one mogą uczulać dodatkowo.
Dębowe drewno nie poddaje się kurczeniu, charakteryzuje je niemal całkowita niepodatność na odkształcenia. Silną stroną dębowej deski podłogowej jest na pewno ciepło drewna, jak też optymalna amortyzacja. Jest też bardzo dobrym izolatorem termicznym oraz akustycznym. W ten sposób we wnętrzach z dębowym rozwiązaniem jest zarówno ciszej, jak i cieplej, niż w pomieszczeniach z innym typem podłóg.
Poza tym, parkiety z dębu są dostępne w różnorodnych kolorach, bo bardzo dobrze się wybarwiają oraz w rozmaitych wykończeniach, co umiejętnie pozwala dopasować je do każdego stylu wystroju wnętrz. Deska dębowa posiada stosunkowo delikatny, neutralny wzór i rysunek sęków. Bardzo dobrze przedstawia się na większych powierzchniach oraz w obiektach posiadających niewielki metraż. Piękne, naturalne usłojenie, dodaje ciepła i charakteru każdemu pomieszczeniu, w którym zostanie wykorzystane. Podłogi dębowe doskonale komponują się ze ścianami, które mają nasycone, wyraźne kolory. Tworzy się wtedy zdecydowany kontrast, a dzięki niemu wnętrze staje się wizualnie lekkie.
Kto wie, czy nie najważniejsza jest jednak magia, którą roztacza znajdująca się we wnętrzu dębowa podłoga. Na dodatek, jest to inwestycja na lata, bo wykorzystana w pomieszczeniach może zwiększyć wartość nieruchomości. Wystarczy przejrzeć ogłoszenia o sprzedaży najdroższych apartamentów w Warszawie, żeby przekonać się, że posiadają one bardzo często dębowe parkiety.
Podłogi dębowe to klasyczny i ponadczasowy element wystroju obiektów budowlanych, który łączy w sobie trwałość, elegancję oraz piękno. Stosowane od wieków pozostają popularnym wyborem wśród osób ceniących wysokiej jakości wykończenia powierzchni. Jeśli chcesz więcej dowiedzieć się o specyfice dębowych podłóg i wariantach, w jakich występują, to umów się w Warszawie z naszym doradcą, dzwoniąc wcześniej pod numer +48 (22) 824 33 32 lub zajrzyj do naszego firmowego salonu Lares, który mieści przy Al. Jerozolimskich 185, na stoisku 24 A, Warszawa.